Qabyaalad
Qabyaaladu waa qasaare, erey qalafsan, quudhsi, dadeed uma qalantid iyo qoyskeena maha, isma qabanoo, qaladkaanu isku raacnaa, ma gayno qoomkan, keenaa qaayo weyn ka qurux wacan idilkood .
Qabyaaladu waa isku takoorka, nin jecleysiga iyo ku nacida qof qabiilku yahay kuna soo dhewysiga shaqsiga qabiilkiisa,
Qabyaaladu waa mid idleysa ama cunta wanaagkasta oo lasameeyo, waxayna tirtirtaa sheykastoo samaan ahaa.
Qabyaaladu waa dab iyo naar, lagu shido wanaaga iyo wada noolaanshaha bulshada, qoomamka , qabiilada, jufooyinka iyo qarankaba , taas oo dhaxalsiisa, is nacayb iyo colaad aan dhamaan.
Qabyaaladu waa dhidibada xumaanta lagu aslo, xasadkana lagu adkeeyo cuqdada iyo naxligana lagu beero,
Qabyaaladu waa qab iyo isla weyni ku qufulan qalbi qudcur gudey.
Qabyaaladu waxay hoos u dhigtaa milgaha, horumarka iyo sharafta bulshada ay soo dhex gasho.
Qabyaaladu waxay dumisaa, qarankastooy gasho, waxay dhaawacdaa qalbikastooy taabato, sidoo kale waxay u quus goysaa wanaaga iyo cadaalada, waxay iridaha ufurtaa dulmiga iyo xaq-duudsiga, sidoole waxay horsocotaa, hagtaana colaad, qax, utun joogta ah iyo aargoosi aan loo abo yeelin, dhibaato aan sahal ku dhamaan.
Sikastooy ahataba qabyaaladu wanaag maleh waxay dumiso mooyane, abwaan soomaliyeedna wuxu yidhi isagoo ka hadlaya ineyna qabyaaladu dheef togan mooye lehayn mid taban wuxuu yidhi sidan……..
Dugsi maleh qabyaaladi
waxay dumiso mooyane
Abwaan timacade
Sidookale suugaan yahayn soomaliyeed wuxuu sheegaya, qabyaaladu iney tahay cudur, ku dhacay umadeena, sidookale wuxuu inoo tilmaamaya, in qabyaladu tahay wax dhib mooyee wanaagba laga helin, wuxuse kudaray in iyadu tahay waxa hoos inoo Dhigey, wuxuuna yidhi sidan.
…..
Qurux iyo wanaag iyo Cabdow qaayo laga waayee
Qasaaraha ay leedahay hadaan qodob ka faaleeyo
Qudhun weeyi soomaalidii qoorta loo sudhayee
Waa waxa labada qoobka xidhay tan iyo qaabiile
Waa waxa kala qoqobay ee qoysba meel dhigaye
Waa waxa qoxootiga badayee qiilay sharaftoode
Waa waxa walaal qawrac yidhi qaybtii baad heliyee
Qayrkeed waxay uga hadhay qoliyo reer reere
Hal-abuur Rudwaan Maajid
………
Qabyaaladdu Cabdow waa dulmiye maaha qaab kale’e
Qabiilkaynu moodayno iyo ma’aha qoys qoyse
Qudhun iyo qashaabiir xun iyo waa qab iyo beene
Qush qush weeye cuduroo ku dhaca qoomkii jaahilahe
Qaafilnimo wax naannaabisiyo waa af kala qaade
Qaladaadka aadmigu galay qoorta dheerta haye
Denbi weeye qaraloo nafluhu qaaqda ka hayaaye
Waa quudhsi xaaraan ah oon qurub bannaaynee
Qiil uguma yaal diinta iyo aayadaa qorone
Abwaan Maxamed Yuusuf X.Cabdi(Kayse)
Sidoo kale wuxuu yidhi abwaan soomaliyeed isagoo ka hadlaya qabyalada iyo xumaanteda iney dadka waaweyni ay dabada kariixayaan waxay u dhigneyd tixdiisu sidan….
Aanaduna cadliga laga tagay, aabaheed tahaye,
Aargoosigiisiyo dulmigu, waa isu adeere,
Marka xaqa la awdaa tolnimo, loo abtiriyaaye,
Haddii uu insaaf jiro qabiil, lama ogaadeene,
Kolkuu oday durbaanka u tumuu, inan ciyaaraaye.
Xaaji Aadan Af-qalooc(AHUN)
Waxa jira in ay soomalidii isku qaladay qabiilka iyo qabyaalada …?
Qabiilku waa nasabiyad ama abtirsiin iyo isir ay isku gartaan dadku, qabiilku waa wax Alle soo dajiyey oo wanaagsan Allena wuxu yidhi isagoo ka hadlaya in qabiilka loogu talagalay in laysku garto uun se Alle Agtiisa fadligu yahay ama lagu kala sareeyo sida loo kala (Alle cabsi badanyahay )
Wuxuuna yidhi sidan …
.《●Dadoow waxaanu idinka abuurney Lab iyo dhadig waxaan idinka yeelnay shucuub iyo qabiilo si aad isku garataan kiina ugu sharafta badan dhankaya waa kiina ugu alle cabsi badan●》…
Suuratu xujirat ayada 12 naad…
)))
Xataa abwaanada somaliyeed kamay hal-maamin in ay ka hadlaan oo ay suugaantooda ku cabiraan in ay soamalidu ku qaldantahay si xun u adeegsiga qabiilka wuxuuna yidhi sidan.
Soomaalidu inay eber tahay oo garashadii aastay
Oo ay ugaadh tahay ayaan idin ogaysiine
Abtirsiino beelaa qaribay oo ujeedo lehe
Qof kii aan awoowgoodu dhalin ma ag fadhiistaano
Mana oga inaan eebeheen ka aqbalahayno
Mana odhan islaamkaa ugu wacan hayb la aamino
Ismay odhan dadkaba xaawa iyo aadan baa dhalay
Mana odhan ibliis baa isku diray inamadoodiye
Ismay odhan jin baa kala eryaye waa ul iyo dire
Mana odhan adduunkanniba waa laba ayaamoode
Ismay odhan ninkii kuu arxama ayaa ab kuu xiga’e
Mana odhan arlaa ka weyn edega aad taale
Ismay odhan qofkii ku af gartaad ehel wadaag taane
Waxaan laga ajiibayn bay ku indha beeleene
Abwaan Maxamud Saleebaan (Waraabe)
Abwaankale isaguna wuxuu yidhi isagoo sheegaya in qabiilku iyo qabyaaladu isku jaad ahayn wuxuu yidhi sidan…
Qabiilkuna waa astaan
Quruumuhu isku gartaan
Illaahay baa qadaray
Quraankeenaa fasiray
Qaneecaad waa runtee
Qoladu hoy maaha ceeb
Qof iyo magacbaynu nahay
Qoys iyo ehel baynu nahay
Xigto iyo qaraabaynu nahay
Haddaan la qaloocinayn
Qayb iyo reeraynu nahay
Qoom iyo ummadaynu nahay
Bulsho iyo qaran baynu nahay
Qaneecaad waa runtee
Qoladu hoy maaha ceeb
Abwaan Cabdiqaadir Cabdi SHube
Haddaba waxa fiican in lakala garto, labada erey ee kor ku xusan taasna waxay kuuhorseedi doontaa, inaad garasho dheerada u yeelato ood ku kala soocdo, qabiilka iyo qabyaalada, haddaan marlabaad si kooban u dul-xaadiyo, labada erey….. qabiilku waa abtirsiinta iyo isirka dadka ka dhexeeya taas oo lagu kala garto tolka iyo sidey dadku iskukala xigaan.
Qabyaaladuna waa shay aan marna banaaneyn in la adeegsado wana kala sareysiinta bulshada iyo kala jeclaanta dadka iyadoo lagu cabirayo hal-beegna ay u tahay reernimo…..
Qoraa. Ahmed Muuse
EMAIL. axmedcade33@gmail.com
Maqaal qabyaalad
Trisiga 1/1/2019
Malin arbaca ah
Berbera somaliland